Water is iets bijzonders. Als ik aan mijn kinderen, hun vrienden en eventuele kleinkinderen denk, hoop ik zo dat zij later ook gewoon de kraan open kunnen draaien voor schoon, veilig drinkwater. Maar als ik eerlijk ben, maak ik me zorgen. Onderzoekers slaan alarm: over een paar jaar kan er een groot tekort aan drinkwater zijn. Alsof een hele provincie een jaar lang zonder zit. Dat raakt ons allemaal.
Eens, in de jaren 50 van de vorige eeuw hadden we geen dreigend tekort. We waren met minder mensen, 10 miljoen tegen nu 18 miljoen. In de meeste huizen die we hadden was een bad of douche een onbekend iets. De teil was het bad! En de wc was een “sjiethoes” buiten, die eens in de zoveel tijd leeggezogen werd. Mest voor het boerenland!
Nu zijn we gewend dat er altijd water is. Je hoort de reclames over luxe regendouches, we vullen grote zwembaden in de zomer, houden de tuin groen. Heerlijk, en dat snap ik. Maar gemiddeld gebruiken we bijna 120 liter per persoon per dag. Dat is veel. En omdat er steeds meer mensen bijkomen, en ook fabrieken en datacentra veel water vragen, wordt de druk op ons drinkwater steeds groter. Sommige nieuwe bedrijven krijgen nu al geen aansluiting meer, omdat er simpelweg niet genoeg water over is.
Wat mij ook raakt: het water wordt viezer. Resten van medicijnen, PFAS en bestrijdingsmiddelen komen in rivieren en grondwater terecht. Schoonmaken kost veel moeite en geld, en soms lukt het tijdelijk helemaal niet. De natuur droogt uit als we te veel grondwater oppompen, zeldzame planten verdwijnen. (Water)dieren krijgen het moeilijk. Dat wil ik niet nalaten, jij vast ook niet.
Daarom denk ik dat we met z’n allen een stapje anders mogen kijken. Niet met een wijzend vingertje, maar vanuit zorg voor straks want: Krijgen we nu na de energiecrisis ook een schoonwater crisis?
Wat kunnen we samen doen?
Wat ik een eerlijk idee vind? De basisbehoefte aan water moet betaalbaar zijn en blijven, maar wie (onnodig) veel gebruikt betaalt iets meer. Dat is niet straffend, gewoon rechtvaardig. Zo blijft water voor iedereen bereikbaar én leren we de waarde ervan. Ik denk dat grootverbruikers meer zouden mogen/moeten bijdragen. Als een fabriek, boer of inwoner veel water gebruikt, zou het naar mijn mening eerlijk zijn als ze daar een hogere prijs voor zouden moeten betalen.
Dat stimuleert naar mijn mening om te zoeken naar slimme manieren om water te besparen of opnieuw te gebruiken. Als water meer waarde krijgt, wordt het vanzelf minder vanzelfsprekend om te verspillen.
Maar er is nog iets. Ook onze overheden, onze gemeente(n) kunnen een wereld van verschil maken. De gemeente heeft de zorg voor onze gezondheid, en schoon water is een eerste levensbehoefte. Ik zou het zo mooi vinden als zij projectontwikkelaars verplichten om bij nieuwbouw een gescheiden rioleringsstelsel aan te leggen. Dan hoeft er niet voor elk spoelbeurtje van het toilet kostbaar drinkwater gebruikt te worden.
Water van de douche en de wasmachine – grijs water – is daar hartstikke geschikt voor. Het is niet vies, alleen gebruikt. Door dat apart op te vangen en opnieuw te benutten, besparen we miljoenen liters per wijk. Een simpel idee met een groot hart, dat generaties lang doorwerkt.
Het vraagt wat wilskracht van bestuurders, maar ik denk altijd nog dat ze het beste met ons als inwoners, voor hebben. Daarom hoop ik dat ze deze kans grijpen.
En wat kunnen wij zelf doen?
En ook wij thuis kunnen kleine dingen doen die een groot verschil maken. Niet omdat het moet, maar omdat het fijn is om bewust met het leven om te gaan. Een paar ideeën waar ik zelf warm van word:
• Douche een minuutje korter, elke minuut scheelt tien liter.
• Laat de kraan niet lopen bij tandenpoetsen, dat bespaart acht liter per keer.
• Repareer een stiekem lekkende wc, die kan zomaar 200 liter per dag verspillen.
• Kook groenten in een laagje water en vang het kookvocht op voor soep of saus.
• Zet een regenton in de tuin en gebruik dat zachte water voor de planten.
• Vul geen groot zwembad, een klein plonsbadje geeft ook verkoeling en plezier.
• Bedenk of je de auto met een emmer kunt wassen in plaats van een tuinslang.
Laten we water niet zien als iets dat vanzelf komt en snel weer weg mag. Het is een geschenk. In veel landen om ons heen drinkt men liever uit een fles. Wij hebben het bijzondere voorrecht dat schoon drinkwater uit de kraan stroomt. Als we daar samen zuinig op zijn, bewoners, bedrijven, boeren en bestuurders – zorgen we ervoor dat ook onze (klein)kinderen straks met een gerust hart een glas water kunnen tappen.
Daar doe ik het voor. Jij ook?
Fractielid SPR